Galerija RTS, od 21. avgusta do 13. septembra Snaga ljubavi Vlastimira Gavrika

Snaga ljubavi Vlastimira Gavrika

Svetski poznat i nagrađivan, jedan od najistaknutijih filmskih i televizijskih scenografa Vlastimir Gavrik (1928-2008) po stvaralačkoj aktivnosti predstavlja svojevrsni fenomen u scenografskom stvaralaštvu kod nas.

Gavrik je potpisao 84 scenografije u igranom filmu (56 domaća i 28 inostrana) i veliki broj radova televizijske produkcije. Najšira publika pamtiće ga po mnogobrojnim TV serijama koje je uradio za našu kuću: „Srećni ljudi", „Porodično blago", „Zaboravljeni" i mnoge druge. Kod filmske publike ostaće upamćen po dugometražnim ostvarenjima, među kojima je i „Andergraund". Malo je poznata u javnosti činjenica da je za scenografiju englesko-američkog filma „Nikolaj i Aleksandra" o stradanju ruske carske porodice za vreme Revolucije 1917. učestvovao je u deobi „Oskara" koji je 1972. godine dodeljen grupi scenografa na čelu sa čuvenim Džonom Boksom. Statuetu „Oskar" Gavrik nikada nije preuzeo. Film „Nikolaj i Aleksandra" nikada nije prikazan na srpskoj televiziji.

Izložbena postavka u Galeriji Radio-televizije Srbije prikazuje samo deo skica, crteža, akvarela, scenografskih rešenja na papiru i predmeta, ordenja, priznanja i diploma Vlastimira Gavrika iz porodične zaostavštine koje je sabrala kćerka Aleksandra. Postavka nosi naziv „Snaga ljubavi", po istoimenom projektu filmskog i tv producenta Aleksandre Gavrik koji podrazumeva i njen dokumentarni film posvećen životu i radu filmskog i televizijskog scenografa, njenog oca.

 

Vlastimir Gavrik je po zanimanju bio filmski i televizijski scenograf, koji se pored scenografije filmova i televizijskih dela, bavio i scenografskim oblikovanjem muzičkih spektakala, javnih priredbi i video spotova, a radio je i na arhitektonskom i dekorativnom uređivanju specijalizovanih izložbi, sajamskih objekata i raznovrsnih enterijera.

Rođen je 13. januara 1928. godine u Beogradu, a preminuo 11. avgusta 2008. Sahranjen je u Aleji velikana.

Završio je arhitektonski odsek Srednje - tehničke škole u Beogradu 1946. Studiranje arhitekture prekinuo je zbog zaposlenja u filmskoj produkciji i specijalizacije filmske scenografije u inostranstvu.

Filmskom scenografijom počeo je da se bavi krajem 1949. u „Zvezda film" u Beogradu, gde je bio stalno zaposlen do polovine 1951. kada je odlukom Komiteta za kinematografiju Vlade FNRJ, koja se odnosila na sve neposredne filmske stvaraoce iz sastava ekipa za snimanje filmova, preveden u profesionalan status slobodnog filmskog radnika, odnosno umetnika. Usavršavao se u Parizu 1957.godine kada je snimajući filmu započeo saradnju sa Leonom Barsakom, jednim od najpoznatijih francuskih i svetskih filmskih scenografa toga vremena, šefom katedre na Institut Des Hautes Etudes Cinematographiqes (I.D.H.E.C). Drugu stručnu specijalizaciju realizovao je u Saveznoj Republici Nemačkoj 1963.godine, kao stipendista Tehničke pomoći organizacije Ujedinjenih nacija.

Izuzetno produktivnu i u stvaralačkom pogledu veoma uspešnu scenografsku delatnost Vlastimira Gavrika karakteriše da se filmskom i televizijskom scenografijom bavio kontuinirano punih 50 godina.

U ovom periodu učestvovao je u realizaciji scenografije za:
• 84 domaća i inostrana dugometražna igrana filma
• 12 igranih televizijskih serija, ukupno 170 epizoda, od kojih je više od polovine su inostrana ostvarenja

Prvu samostalnu scenografiju uradio je 1952. godine u domaćem filmu „Daleko je sunce" , po scenariju Dobrice Ćosića, u režiji Radoša Novakovića. Sa 24 godine, u to vreme, bio je najmlađi scenograf u jugoslovenskom filmu.

U domaćoj filmskoj produkciji realizovao je scenografiju za više od 60 filmskih dela. Tokom 2007. završio je poslednju scenografiju u profesionalnoj praksi, za film „Dva" scenariste i režisera Mladomira Puriše Đorđevića. Realizovao je scenografiju u 27 inostranih igranih filmova snimljenih kod nas i u inostranstvu. Od toga, nekoliko filmova bili su samostalne inostrane produkcije, dok su preostali rađeni kao koprodukcije.

Među 12 televizijskih serija na čijoj scenografiji je radio, šest su bile domaće, a šest inostrane produkcije.

Domaće: „Opasni susreti", „Salaš u malom ritu", „Kamiondžije opet voze", „Zaboravljeni", „Srećni ljudi" i „Porodično blago".

Inostrane: „Družina Zore riđokose", „Džek Holbron", „Železnica", „Bekstvo iz Sobibora", „Hemingvej" i „Andergraund" .

Gavrik je obavljao i funkciju savetnika za scenografiju producentske kuće „Avala film" (1963-1966) kada je vršio stručnu analizu inostranih projekata koji su predlagani za zajedničku realizaciju. Na taj način obradio je 87 inostranih fimova, mahom velikih spektakala, sa atraktivnom i bogatom scenografijom.

Dobitnik je velikog broja domaćih i inostranih nagrada i drugih umetničkih priznanja:
• tri Zlatne arene za najbolju scenografiju na Festivalu jugoslovenskog igranog filma u Puli za filmove: „Majstor i Margarita" i „Dan duži od godine" (1972), „Derviš i smrt" (1974) i „Crveni konj" (1981).
• Za scenografiju filma „Crni bombarder" dobio je Zlatnu mimozu za najbolju scenografiju na Festivalu jugoslovenskog igranog filma u Herceg Novom i Kristalnu prizmu, nagradu Akademije filmske umetnosti i nauke za najbolju scenografiju u domaćoj filmskoj produkciji (1991).
• Za scenografiju englesko-američkog filma „Nikolaj i Aleksandra", koji je obrađivao tragičnu sudbinu ruske carske porodice u Revoluciji 1917. Gavrik učestvuje u deobi nagrade američke filmske akademije OSKAR, koja je 1972. godine dodeljena grupi scenografa ovoga filma, na čelu sa čuvenom Džonom Boksom. Gavrik je bio scenograf dela filma koji je sniman u Jugoslaviji i obuhvata događaje iz Buržoasko-demokratske revolucije u Rusiji 1905. godine.
• Za scenografiju u američkoj televizijskoj seriji „Bekstvo iz Sobibora", snimljenoj u Jugoslaviji, nominovan je za nagradu EMI američke Akademije za televizijsku umetnost 1987. godine.
• Za dostignuća u filmskom stvaralaštvu odlikovan je Ordenom zasluga za narod sa srebrnim zracima, 1980. godine.
• Dobio je više godišnjih i jubilarnih priznanja za stvaralački rad od Udruženja filmskih umetnika Srbije i ULUPUDS-a
• Skupština ULUPUDS-a dodelila mu je 1993. godine Nagradu za životno delo, za celokupno stvaralaštvo i doprinos razvoju primenjenih umetnosti i dizajna.
• Dobio je Specijalnu diplomu Jugoslovenske kinoteke za izuzetan doprinos razvoju filmske umetnosti, 1994.godine.

Pored profesionalnog rada na scenografiji bavi se i izučavanjem stvaralačke i proizvodne problematike filma, o čemu je napisao više stručnih radova. Autor je knjige „Profesionalna zanimanja u igranom filmu", jedinstveno stručno delo ove vrste kod nas (izdavač Institut za film iz Beograda, 1973).

Osnivač je i doživotni predsednik Jugoslovenske akademije filmske umetnosti i nauke AFUN. Povodom jubilarne izložbe filmske scenografije, održane za vreme FEST-a 1976. godine, napisao je monografiju Jugoslovenska filmska scenografija 1945-75.

Od ostvarenja iz oblasti primenjene arhitekture i dekorativnog oblikovanja treba pomenuti njegov rad na postavljanju većeg broja naših velikih filmskih izložbi, među kojima su najznačajnije: Jubilarna izložba povodom 30 godina jugoslovenske filmske scenografije (Doma sindikata, FEST 1976), Reprezentativna izložba o Jugoslovenskom filmu 1986. u Parizu (Centar „Žorž Pompidu" i Jugoslovenski kulturni centar u Parizu, 1986. godine), „ Jugoslovenski film u Parizu 1986" ( Centar „Sava", FEST 1987), „40 godina scenografskog stvaralaštva Vlastimira Gavrika" (FEST 1990), „Vek filma" najveća i najreprezentativnija filmska izložba koja je kod nas održana u Galeriji Srpske akademije nauka i umetnosti (1995-1996).

Glavni je urednik CD-a YU-Cinemania, prvih 100 godina igranog filma (Komuna), inicijator Zajedničkog legata umetničke i profesionalne ostavštine filmskih stvaralaca i drugih poslenika filma (osnovan 1997. godine u Jugoslovenskoj kinoteci).

Celokupan stvaralački opus Vlastimira Gavrika, svih domaćih i stranih filmova i serija u kojima je bio scenograf, scenograf realizator ili filmski arhitekta možete pogledati na njegovom profilu koji se nalazi na imdb.com.

Ovde možete pogledati katalog

div id="adoceanrsvdcfhklggd">