Privredna istorija Srbije 1804-1914: Železnica Beograd – Niš

U javnom govoru kneževine Srbije reč gvozdeni put i željeznica prvi je 1833. upotrebio Dimitrije Tirol, Srbin iz Temišvara i član Društva srpske slovesnosti.

Međutim, nastojanja da se izgradi železnica trajaće skoro pola veka. Neposredno pred Berlinski kongres 1878. posebnim ugovorom sa Austrougarskom Srbija je prihvatila obavezu da za tri godine izgradi prugu od Beograda do Niša.

Kod današnjeg mosta Gazela, knez Milan je srebrnim budakom jula 1881. godine označio početak izgradnje pruge Beograd - Niš, do tada najvećeg građevinskog i tehnološkog poduhvata. Prema projektu Dragutina Milutinovića u avgustu 1884. otvorena je beogradska železnička stanica.

23. avgusta 1884. godine u 8.30 iz Beograda su za Niš krenula dva svečana voza, a ministar saobraćaja Jevrem Gudović je svečano otvorio prugu. Mada su karte bile skupe, prve godine prugom Beograd - Niš putovalo je oko 15.000 putnika. Sledećih dvadeset godina, uglavnom ručno, izgrađeno je skoro 1000 kilometara novih pruga. To je u potpunosti izmenilo lice tadašnje Srbije.

Snimatelj Dušan Živković, montaža Ksenija Savićević, autor i urednik Božidar Đuran.